AKS

गेल्या आठवड्यात लोणावळा ते कर्जत ट्रेल पार पडायचा ठरलं. तयारी कसली लागते. एक जोडी कपडे, २ जोडी मोजे आणि कॅमेरा. रेन-कोट तसाही प्रोफेसर आणणार होता. सांगण्यासारखा खूप आहे, पण प्रत्येक्ष अनुभवण्यात जास्ती मजा आहे. 

गेल्या दोन तीन दिवसांमध्ये बरेच विषय मनात घिरट्या मारून गेले. कुठल्याही विषयाचा संबंध एक-मेकांशी नसल्याने, प्रत्येक लाट एका स्वतंत्र पोस्ट मध्ये उतरवून काढीन.

मलाच नेहमी असे इरसाल लोकं का भेटतात? हा प्रश्न नेमही इतरांना पाडतो, मग मी पण विचार करायला बसलो.

पहिला जरा प्रवासात भेटणाऱ्या लोकांचे किस्से पडतो. ज्या ठिकाणी उघड उघड कानाखाली ओढता येत नाही, अशा ठिकाणी शाल जोडी मारावी!
परवाचाच किस्सा, गाडीत बसलो होतो. साधारण माझ्याच वयाचा पठ्ठ्या आला. खिडकी साठी request  करून बसला. दिसायला बिलकुल मिशी वाला मिस्टर बीन. आपल्याला काय फरक पडतो. बाहेरचं सौंदर्य नाही तर नाही, पुस्तक वाचायला काढलं. गाडी सुरु झाली. तसं शेजारच्या मिस्टर bean नी लई खट-पट्ट करून कुठून तरी earphones पैदा केले. मग फोनला त्या earphones च्या दुसऱ्या टोकाचं टोचन दिलं. मिस्टर बीन तसे जास्ती शहरी बाबू न्हवते. पण "एड्ड्या आपण फुल्टू myatro - स्याक्शुअल. (मेट्रो-सेक्शुअल)"  ; असल्या वर्गात पडत होते. थोड्यावेळाने बीन रावांचं अवडत गाणं वाजू लागलं. कारण त्यांची मान अंगात आल्यासारखी गोल गोल फिरू लागली. असेल म्हंटल head banging चा एक प्रकार. बीन रावांना रॉक गाण्यांची आवड असेल. विचार संपत नाही, तो बीन राव, " ओ रे कांची, काच कि गुडिया. होटो पे बांधी प्रेम कि पुडिया" अशी आरोळी ठोकली. च्या मारी, हे काय होतं? नंतर नंतर त्याच्या वर राग येऊ लागला. स्वतः सुरेल गाणे ऐकत बसलाय, आन आम्हाला बेसुर गाणं सहन करावं लागतंय.


सवारी गाडी मध्ये वेगळाच दुःख असतं. सवारी म्हणजे काय, तर तो चालक एक-एक करून सीट भरेल. लोकांचं म्हणणं असतं, कि लवकर गाडीत ते २०-२५ माणसं भर आन मग सुसाट गाडी सोड. पण असल्या घायीच्या तोंडी बळी जाऊ नका. एखादा तुमच्या शेजारी बसलेला, लसणाचा ठेच्चा किव्वा चण्याची उस्सळ वर ताव मारून आला असला......तर मात्र काही खरं नाही.



मागच्या वेळी प्रवासात ग्रेगरी रोबर्ट्स च शांताराम वाचायला घेतलं होतं. शेजारचे गृहस्थ साठी ओलांडलेले असावे. अधून मधून हळूच वाकून माझ्या पुस्तकातले काही वाक्यांची झलक घ्यायचे, अन मग पुन्हा खिडकी बाहेर काही तरी शोधायचे. थोड्या वेळाने मी पुस्तक मिटलं आणि डोळे मिटणार, इतक्यात शेजारच्या गृहस्थाने - " हे जे पुस्तक तुम्ही वाचताय, ते कशावर आधारित आहे?"
"अजून मी मूळ कथे पर्यंत पोहचलो नाहीये, पण मला वाटतं एका माफिया बद्दल आहे. नंतर तो ते सगळं सोडून...."

"वाह, वाह.....शेवटी एखाद्या गोष्टीतून बाहेर निघणे हीच खरी गोष्ट आहे. आजकाल मी बघतो, लोकं एकाच गोष्टीत गुंतलेले असतात. काम करणारा कामा शिवाय काही बघतच नाही, आणि ऐयाश माणूस ऐश शिवाय काही बघत नाही. माणसाने कसं आयुष्यात balanced असावं. आमचा तसा व्यापार आहे. बेकरी आणि गोळ्या ठेवतो. गोळ्यांचा आमचा कारखाना होता. तो आता भावाला देऊन टाकला. त्याने त्याचा वेगळा हिस्सा मागितला. आपण कशाला कोणाची अडवणूक करून बसा? त्याला कारखाना वेगळा करून दिला. तुमचा नाव काय म्हंटलात ?"
"व्यापाराच्या निम्मिताने खूप लोकांना भेटलो, नवीन काही बघायला मिळालं, पण माणसा जोडायची राहून गेली........... तुम्ही पुण्यात काय करता? वाह छान. तुमचा पायगुण आमच्या घराला लाभू देत एखादवेळी. मी राहायला स्वारगेट पासून १० मिनटाच्या अंतरावर आहे. घरी आपली माणसं आहेतच. तुम्हाला भेटून त्यांना पण आनंद होईल."
- जर तुम्ही अशा एखाद्या गृहस्थाच्या पानात पडलात, तर मात्र धडगत नाही. तुमचा प्रवास संपत का नाही हा राहून राहून प्रश्न पडेल.



एक पठ्ठ्या माझ्याच वयाचा भेटला. चांगला शांत बसलो होतो. सहजच विचारलं "पुण्यात शिकता का?" त्यांने आधी ओळख करून दिली. दिली ते दिली, पण मग अशी काही पिन बसली त्याला. त्याने त्याची कवितांची वही बाहेर काढली. मग फर्रर्र फर्रर्र पानं उलटून एखादी कविता काढायचा, आणि वाचायला द्यायचा. मग अचानक एखादं पान असं असायचं ज्यावर एक व्यंगचित्र, त्याखाली एक स्वाक्षरी आणि एक वाक्य. "अमुक अमुक व्यांग्चीत्राकारांना माझ्या कविता एकदा ऐकवल्या होत्या, तेव्हा त्यांनी माझं एक व्यंगचित्र काढलं. त्यांनी मला कवी म्हणायच्या ऐवजी वी.क म्हणायचं ठरवलं." "त्यानंतर आम्ही त्या श्रीरामपूरच्या कवी संमेलनात परत भेटलो. तेव्हा त्यांनी पुन्हा आठवण दिली - 'काय वी.क कविता काय म्हणते?' " कवितांबरोबर ह्या आठवणी तोंडी लावायला देत होता. मग उतरतांना माझा नंबर मागून घेतला. मला वाटलं कसला फोन करतो हा पठ्ठ्या......पण हा तर missed -call बादशाह निघाला. कधी पण साला एक missed - call मारायचा.



दर वेळी असला नग भेटला कि उगाच मीच तो सर्वाय्वर मँन आहे असा भास होऊ लागतो.

The other day, I was waiting at the bus stop for my bus early in the morning. It was pouring cats and dogs and like everyone else I was trying to combat the rain with the artillery of just one feeble umbrella. I saw a narrow stream of water by the road-side carrying a small sapling with the flow. I was observing the sapling which was now slowly strumming ahead with the current bearing the heavy pitter-patter of the gushing rain.

And, then suddenly I had a tiny EUREKA moment of my own - I realised that the sapling belonged somewhere else but it had been uprooted due to the pressure of heavy incessant outpour and was forced to shift from its place. It was now going to re-hold roots where it was going to find conducive conditions - a new place with ample water and sunshine to grow. A place which it can make its home. Yes a Home!

A few years back, I had also been uprooted from my Matrubhoomi(Mumbai) like the sapling due to certain reasons that are no longer valid. But staying back was a conscious decision. I did not find the reason to leave strong enough. I had always liked my Karmabhoomi (Pune). A city which gave me my career, my friends and my self worth. A city that I can rightly claim after 3 and half years of forgetting the names of the bridges and confusing them for each other - that I now know in and out of : ).

Pune has rightly acclimatised me to its pulse, pace, places, people and persona. When once I was lonely and lost it gave me a close knit social-circle of friends, family and extended family. Whats exciting is the fact that I have a home of my own here now. And it has only made things easier and better for me!

I owe a lot to Pune - Pune gave me a lot of things - one among it is a brand new life when I felt everything had ended and now it has blessed me with a home to call my own!! I love you Pune - Not by CIRCUMSTANCES but by CHOICE!!!

                       

 




मासाहेब ! मासाहेब !  कुठे आहात तुम्ही ?
काय झाले शिवबा ! का उगा त्राहीमाम करताय ? पुन्हा का ४०० वर्षां पूर्वी
सारखे कासावीस होताय ?  आता आहे ना महाराष्ट्रात सर्व ठीक ?
मासाहेब कसले ठीक?  मराठवाड्यात मराठा नाही, महाराष्ट्रात मराठी बोलायला
मावळा आज लाजतो,  बाई हा  अपशब्द  झाला आहे, जिजाबाई ,  सईबाई , ताराबाई
तर आज घाटी नावे आहेत, आणि.........
शांत राजे; शांत व्हा , हे काही नवीन आहे का ? गेली ३०० वर्षे आपण हेच
पाहत आलोय ना . तुमचा मावळा आता  भेकड, षंढ , पार  नपुंसक झाला आहे ! हे
काय नवीन  आहे का ?
मासाहेब ! असे  तीक्ष्ण उद्गार नका काढू माझ्या मावळ्यांसाठी , ते थोडे
भटकलेत त्यांची वाट.मग शिवबा तुम्ही एकदम असे आज कासावीस का ?
मासाहेब, भीती वाटते. आज रायबा ने खबर आणली आहे , म्हणे दादासाहेब
फाळके यांनी  प्रस्थापित केलेल्या चित्रनगरीत म्हणे आमच्या जीवनावर आता
एक  नाही तर ३-३  चित्रपट काढणार आहेत.
अखेर आली जाग आणि जाण , ज्या शिवबा मुळे  हिंदवी  सुराज्य उभे  राहिले,
दिल्लीचा  तक्त  शाबूत राहिला, हिंदुच्या माना पुन्हा  ताठ  झाल्या, ज्या
 शिवबा मुळे उभ्या महाराष्ट्राने भारत पोसला , अखेर आली  आज त्यांना जाण
खूप उपेक्षा केली त्यांनीतुमची  . आम्ही आज आनंदात आहोत. पण मग तुम्ही का
का असे ?
मासाहेब,  छत्रपतीचा तक्त आम्हाला भुरळ नाही घालू शकला, कर्म हाच होता
ध्यास, तर ह्या चित्रपटावर आम्ही का गर्व शोधू ?. अजिबात  लोभ नाही ह्या
कार्यात, भीती तर काही औरच आहे .कसा ही असला तर अजून महाराष्ट्र  आम्हाला
विसरला नाहीये. भले ५वि  ६वि च्या इतिहासात आमचे धडे आहेत,  जे पुढे
सर्वच विसरतात, पण लक्षात नक्की ठेवतात आम्हाला. आज ही आमच्या नावाचा
अपमान सहन नाही होत त्यांना.  आता तर ३ चित्रपट काढणार  आमचे नाव  म्हणजे
स्वतःची जहागीर आहे , असा समज आहे काही  राजकीय  संस्थांचा,  स्व स्वार्थ
साठी कुठल्या हि थाराला जातात.  ह्या संस्था  वाट पाहत असतात स्वताचे
अस्तित्व  धाखाव्न्या साठी, त्यांन हे चित्रपट  म्हणजे एक सुवर्ण संधी ना
?  आता पासूनच चर्चा चालू आहे, कोण म्हणे तो संजय दत्त  ज्याने ९२ साली
मुंबई मध्ये स्फोट घडवणार्यांना  मदत केली तो आमचे  पात्र करणार पडद्यावर !
राजे ! करून दे कि, त्याने काय तुमचे शौर्य कमी थोड़े का होणार ?
तसे नाही  मासाहेब,  त्याने वा  और कोणी हि करावे आम्हास परवा नाही, पण
ह्या ज्या राजकीय संस्था आहेत त्या हि बाब चालू देतील का ? कोणी  म्हणते
अबू आझमी ला औरंगजेब  करा, शाहरुख ला शाहिस्ता खान , सलमान ला अफझल खान
करा,  ही अशी आता पासून हिंदू मुस्लीम विभागणी सुरु आहे . हेच का आमचे सुराज्य?
शिवबा तुम्ही केले तुमचे कर्तव्य , आता महाराष्ट्र आहे मराठी माणसाकडे.
आपण काही नाही करू शकत.
असे का म्हणता  माँसाहेब ? आमच्या अंगाची   अजून  ही लाही लाही होते,
असे हि विभागणी पाहताना, उद्या हीच मंडळी अख्खा महाराष्ट्र पेटवून लावतील
ह्या चित्रपटा पायी , ह्या संस्था चिथावणीखोर भाषणे करणार, भोळा मावळा
तो, पेटून उठणार आणि सर्वत्र करणार जाळ पोळ, एकूण काय नुकसान माझ्या
महाराष्ट्राचे. माँसाहेब हे आम्ही ४०० वर्षानंतर हि नाही पाहू शकत .
मग घ्या परत जन्म !
कसे घेऊ, प्रत्येक जण म्हणतो शिवाजीने जन्म घ्यावा पण  शेजारच्या घरात.
 आता सर्वच असे म्हणत आहेत, त्यामुळे तो शेजार अस्तिवात येतच नाही , कोणतीच
मराठी स्त्री आमच्या साठी मातृत्व स्वीकारत नाही  आम्हाला गर्भात कोणीच
धारण करून घेत नाही माँसाहेब.
शिवबा असे हताश नका होऊ, श्रींची इच्छा आपणास काय ठाऊक, सर्व ठीक  होईल
असा विश्वास ठेवू.

मला कविता करणं अवगत नाही. यमक तसे पटा-पट्ट जुळवतो.
औ म्हन्ताल तुमी, थोडं निवांत बसायचं नी मग आकाशाकडे एक नझर टाकून एक ओळ लिवायची.
पण ते तसला काय सुचतच नाय बघा. दगडू ला पटत न्हवता. पाहिलुंद त्याला असाच एक यमक लिहून दाखवलं होतं.

तर हे आहे आमचं जी-टॅाक वर झालेलं बोलणं.


मी: वाह कसलं यमक जुळलं

दगडू: शाबास

आय एम proud ऑफ यु.

मी: आता आणखीन कवितेच्या ओळी सुचायच्या आधी तू विषय बदलतोस का.......मी

चालू होऊ?

दगडू: होजा चालू

मी: तू त्या माझ्या मागच्या शीघ्र कवितेचा नमुना पचवलेला दिस्तोयेस

दगडू: वेल

कातडे जाड झाले

मी:

“कातडे जाड झाले, माडाच्या झाडा वर माड आले,

संध्याकाळी सगळे गार झाले....

कोल्हिणीच्या शेपटीला केस फार आले.


सिग्नल-ला बाबा गाडी का थांबते?
उगा खोटे खोटे गेंड्याचे कातडे घालून का येते?

देशील बत्तासे कुटून, जेंव्हा पाकात टाकायला पीठी साखर जाईन मी विसरून”


दगडू: ए गप्पे

अलाह..... अलाह उठा ले

मी
:
“गप्पे गापे करून गोळी देशील झाडून.....

म्हणून मीच कविता करणे दिले सोडून! "


ह्या कवितेचं नाव - "प्रेम"



मी दगडूला ह्या आधी ऐकवलेली कविता वाचायची हिम्मत असेल तर, निशस्त्र या. डायरी-भर असली यमक ऐकवीन ;)